May 12

մեխանիկական շարժում,նյութական կետ,հետագիծ, անցած ճանապարհ,տեղափոխություն, արագություն

Տարածության մեջ, ժամանակի ընթացքում մարմնի դիրքի փոփոխությունը այլ մարմինների նկատմամբ կոչվում է մեխանիկական շարժում։

Նյութական կետ կարող է համարվել այն մարմինը, որը շարժման որոշակի պայմաններում կարելի է անտեսել իր չափերը։

Հետագիծ է կոչվում մարմնի հետևից թողած գիծը։

Անցած ճանապարհ է կոչվում այդ գծի երկարությունը։

Տեղափոխություն է կոչվում այն ուղիղ գիծը,որը միացնում է մարմնի շարժման սկզբնակետը և վերջնակետը։

May 9

Էլեկտրական լիցք

Էլեկտրական լիցքը դա միավոր էլեկտրական դաշտ է, որը փոխազդում է այլ լիցքերի հետ և ունի ուղղություն։

Ատոմը բաղկացած է միջուկից և էլեկտրոնիկա և հիշեցնում է արեգակնային համակարգի մոդելը։

Լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժումը կոչվում է էլեկտրական հոսանք։

Ատոմի կառուցվածք

Անգլիացի գիտնական Թոմսոնը հայտնաբերեց տարրական լիցք կրող մասնիկը։ Այդ մասնիկը անվանեցին էլեկտրոն։ Պարզվեց, որ այդ մասնիկը 2000 անգամ թեթև է ամենաթեթև ատոմի՝ ջրածնի ատոմի զանգվածից։ Էլեկտրոնի լիցքը բացասական է․qe=−e=−1,6⋅10−19Կլ։ Ի տարբերություն այլ մարմինների որոնց կարելի է լիցքավորել կամ լիցքաթափել էլեկտրոնը անհնար է «զատել» իր լիցքից։ Անգլիացի գիտնական Ռեզերֆորդի կատարած բազմամյա փորձերի արդյունքում 1911թվականին բացահայտվեց ատոմի կառուցվածքը։ Ըստ Ռեզերֆորդի ատոմը իր կառուցվածքով նման է Արեգակնային համակարգի։ Ինչպես մոլորակներն են պտտվում Արեգակի շուրջը, այնպես էլ էլեկտրոններն են ատոմի մեջ պտտվում միջուկի շուրջը։ Այդ պատճառով էլ Ռեզերֆորդի կողմից առաջարկված ատոմի կառուցվածքի մոդելն անվանեցին մոլորակային մոդել։

February 22

Տնային առաջադրանք

Գրպանի լապտերի լամպի պարույրով յուրա­ քանչյուր 1 0 վ-ում անցնում է 2 Կլ լիցք: Ինչի՞ է հավասար հոսանքի ուժը լամպում: 

Լուծում

I=q/t
I=2/10=0,2 Ա

2.1.15

Որքա ն է էլեկտրական թեյնիկի տաքացնող տարրով անցնող հոսանքի ուժը, եթե 5 րոպեում նրանով անցել է 330 Կլ լիցք: 

Լուծում

I=q/t
I=330/300=1,1 Ա

2.1.16

Որոշեք էլեկտրական սարքում հոսանքի ուժը, եթե 10 րոպեում նրանով անցել է 360 Կլ լիցք:

Լուծում

I=q/t
I=360/600=0,6 Ա

2.1.17

էլեկտրական սալիկի շղթայում հոսանքի ուժը 1,6 Ա է: Որքա ն էլեկտրական լիցք կանցնի նրա պարույրի լայնական հատույթով 20 րոպեում:

Լուծում

q=It
q=1,6*1200=1920 Կլ

2.1.18

 Սպառիչով անցնող հոսանքի ուժը 10 Ա է: Հաշվեք 10 վ-ում նրանով անցնող լիցքը:

Լուծում

q=It
q=10*10=100 Կլ

2.1.19

Որքա՞ն էլեկտրական լիցք կանցնի լամպի թելիկով մեկ դասաժամի ընթացքում, եթե հոսանքի ուժը 0,4 Ա է: Դասաժամի տևողությունը ընդունել 45 րոպե: 

Լուծում

q=It
q=2700*0,4=1080 Կլ

2.1.20

Որքա՞ն ժամանակում հաղորդալարով կտեղա­փոխվի 30 Կլ լիցք, եթե հոսանքի ուժը նրանում 0,5 Ա է: 

Լուծում

I=q/t
I=30/0,5=60 վ

2.1.21

Հաշվեք կայծակի տևողությունը, եթե 25000 Ա հոսանքի ուժի դեպքում կայ­ ծակի խողովակի ընդլայ­ նական հատույթով անցնում է 30 Կլ լիցք: 

Լուծում

I=q/t
I=30/25000=0,0012 վ

2.1.22

Գրպանի լապտերում հոսանքի ուժր 0,24 Ա է: Որքա՞ն ժամանակում նրանով կանցնի 4,8 Կլ լիցք: 

Լուծում

I=q/t
I=4,8/0,24=20 վ

2.1.24

Ի՞նչ է ցույց տալիս նկարում պատ­ կերված չափող սարքը: 

Պատ.՝

Սարքը ցույց է տալիս 5,6 Ա:

2.1.25

Կարելի՞ է արդյոք տրված ամպերաչափով չափել շղթայում հոսանքի ուժը, եթե 2 վ-ում նրանով անցնում է 10 Կլ լիցք: Ինչո՞ւ:

Լուծում

Ոչ քանի որ l=q/t=>l=10÷2=5Ա իսկ ամպերաչափը ցույց է տալիս 3Ա:

Նկարում պատկերված ո՞ր շղթայում է ամպերաչափը ճիշտ միացված:

Պատ.՝

Վոլտաչափի «+» նշանով սեղմակն անհրաժեշտ է միացնել էլեկտրական շղթայի չափվող տեղամասի այն կետի հետ, որը միացված է հոսանքի աղբյուրի դրական բևեռին, իսկ «−» նշանով սեղմակը՝ բացասական բևեռին: 

ա) բ) գ)

Որքա՞ն լիցք է անցնում այդ շղթայով 0,2 րոպեում, եթե ամպերաչափը ցույց է տալիս 0,4 Ա: 

Լուծում

q=It
q=4,8*0,4=4,8 Կլ

February 14

Խնդիրներ

T=10վ
Q=2կլ
I-?
2/10=0.2 Ա

2.16

T=10ր=600
Q=360 կ
I-?
360/600= 0.6Ա

2.1.19

I=0.4Ա
T=45ր=2700վ
Q-?
Q=it 0.42700=1080կլ

2.1.21

I=25000Ա
Q=30կլ
T-?
T=30/25000=0.0012վ

2.1.22

I=0.24Ա
Q=4.8կլ
t-?
t=4.8/0.24=20վ

2.1.25

q=10կլ
t-2վ
I=10/2=5Ա

I-15Ա
q-0.3կլ
t-q/i=0.3/34=0.02վ

September 24

Ճանապարորդություն(Արատես)

Արատեսի ճանապահին մենք կատարեցինք բարցունքի հաղթահարում, Սմբատաբերդի բարձուքը հաղթահարելուց հետո շարժվեցինք դեպի Արատես։Երբ հասանք Արատես դասաորեցինք մեր իրերը և ընդմիջեցինք,ընդմիջման ժամանակ ճաշակեցինք 3 կուրսի տղաների պատրաստած լոլիկով ձվաձեղը ,ընդմիջումից հետո կատարեցինք չրի և մրգահյութի նախապատրաստական աշխատանքներ։Երեկոյան վառեցինք խարուիկը և հաճելի զրուից ունեցանք, խաղեր խաղացինք։

Հաջոդ օրը մենք այցելեցինք և տեսանք Արատեսի վանքը։

խաչքար որը գտնվում է Արատես վանքի տարածքում։

Արատեսի վանք կառուցվել է 13_րդ դարում։

1301 թվականին վանքին է նվիրել Գեղարքունիք գավառի ութ գյուղ։Վանքի տարածքում կան 10–17-րդ դարի խաչքարեր և տապանաքարեր։

Վանքին ծանոթանալուց հետո մենք այցելեցինք մեր տնակներ պատրաստեցին մրգահյութեր և չրեր,իսկ երեկոյան պատրաստեցինք խորոված,խարուիկի շուրջ սքսեցինք երգել,պարել և խաղեր խաղալ։

Արատեսյան ճանապարորդությունը անցավ հաճելի և հետաքրքիր։

Տեղեկություն Սմբատաբերդի մասին

Ասում են, թե այս բերդը կառուցել է Սյունաց Սմբատ  իշխանը։ Դրա համար էլ տեղի բնակիչների կողմից ստացել է Սմբատի բերդ անունը։ Սմբատաբերդը ունի բարձր ու լայն (2-3 մ) բրգավոր պարիսպներ,պաշտպանված է Արտաբունի և Եղեգիսի խոր ձորերով։ 

Սմբատաբերդի պատկերը։

September 15

ֆիզիկա

Մեխանիկական շարժում է կոչվում մարմնի դիրքի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում։

Հետագիծ է կոչվում է մարմնի հետևից թողած գիծը։

Անցած ճանապարհը ցույց է տալիս հետագծի երկարությունը (S)։

Տեղափոխությունը մարմնի շարժման սկիզբը և վերջը միացնող ուղիղ գիծը կոչվում է տեղափոխություն տեղափոխությունը փոքր է կամ հավասար է անցած ճանապարհին։

Նյութական կետ է կոչվում ային մարմինը որի չափերը շարժման տվյալ պայմաններում կարելի է անտեսել։

September 9

Խնդիրների լուծում

1 . Աղյուսակում տրված արագությունների չափման միավորները վերածել մ/վ կամ սմ/ր:

կմ/ժմ/վսմ/ր
36360003600000
72720007200000
18180001800000

2. Որքան ճանապարհ կանցնի վախեցած ջայլամը 80 վարկյանում: Եթե նրա միջին արագությունը կազմում է 22 մ/վ:

80*22=1760

3. Ինչ հեռավորության վրա հասցրեց փախչել նապաստակը գայլից 1 րոպե հետո, եթե նապաստակի արագությունը 17 մ/վ է:

1րոպեն=60վարկյան

60*17=1020մետր=1,2կմ

4. Քանի րոպեյում ընկ. Նելլին կհասնի Քոլեջ, եթե Միջին դպրոցից Քոլեջ հեռավորությունը կազմում է մոտ 100 մետր, իսկ ուսուցչուհու արագությունը 1.3 մ/վ:

77 վարկյանում

5. Որքան է կազմում ձայնի արագությունը, եթե կայծակի ժայթքումը տեղի ունեցավ 660 մետր բարձրության վրա, իսկ ձայնը լսվեց 2 վարկյան անց:

660։2։330մ/վ